İzmir’in bilinen en eski adı Zmürna’dır Zmürna sözcüğünün, Helenleşme öncesinde Ege Denizi yöresinde yaşayan Luviler2in dilinden geldiği kabul edilmektedir.
Bir söylenceye göre, kent, Zmürna adını Smyre adlı bir Amozan kadınından almıştır. Bu söylencede , bugünkü İzmir yöresinde yaşamış olan Erektidler, Amazonlar’lasavaşmış ve onları yenmişler. Sonra , önderleri These, Amazon kadını Smyrna ile evlenmiş ve yöresine onun adını vermiş.
Luvi dilinden geldiği kabul edilen Zmurna’nın Yunanca yazılışı Smyrna idi. İyon yazılımında , sondaki ‘a’ harfinde ‘i’ değeriyle okunması sonucu kentin adı Zmirni olarak anılmaya başladı. Eski yunanlılar adlarının başına ‘i’ belirleme sözcüğü getirerek /kent anlamındaki polis sözcüğünün dişi sayılması nedeniyle) kentin adını i Zmirni olarak söylemeye başlamışlardır. Bu gün kullanılan İzmir adı’ İ Zmirni ‘den gelmektedir.
‘‘ASİA ‘’ ADININ YÖRE İLE BAĞLANTISI: Hemen tüm dillere girmiş olan Asia (asya) adı öz Anadolu dillerinden Luvici’deki Assuva ‘dan gelir. İÖ 200 ‘de Büyük Menderes Irmağı kuzeyindeki yöreye verilen addı. Kendilerinden önceki adları, şanlı bir kişiye bağlama eğiliminde olan ilk çağ Yunanlıları’na göre Asia , insanlığa ateşi armağan eden tanrısal kahraman Prometheus’un ‘’...Asia çayırlarında , Kaystros’un iki yakasında ‘’ dizesi , Asia adının İÖ 1000 ‘de de Büyük Menderes’in kuzeyindeki topraklar için kullanıldığını gösterir. Bu ad zamanla tüm Asya için kullanılır olduğundan , Anadolu,ya Ön Asya denilmiştir.

İzmir sözünün kökeni 

İzmir kelimesi eski İon lehçesinde Smurne, Attika (Atina) lehçesinde ise Smyrna diye yazılırdı.

Bugünkü Hellenler bu kentin adını Smirni biçiminde telaffuz etmekte, Gerçi son yıllarda Antik Efes kenti civarında da bu adla anılan bir köy yerleşimi izlerine rastlanmıştır. Olasılıkla İzmir'den Efes'e giden bir kısım Amazon kraliçelerinin adını yerleştikleri köye de koydukları düşünülmektedir ki bununla ilgili bilgilere eski Yunanistan'daki kaynaklarda da rastlanmaktadır.

Ancak Smyrna sözcüğü Yunanca değildir, Ege Bölgesindeki birçok yerleşim adı gibi Anadolu kökenlidir. M.Ö. 2. binin başlarına ait Kayseri Kültece yerleşiminde ele geçen bazı tablet metinlerinde Tismurna adına rastlanmaktadır. Tismurna'daki `ti' bir ön ek olup büyük olasılıkla bir kişi ya da bir yer adını belirtmektedir. Bundan da Hellenler ya da Bayraklı höyüğünü mesken tutanların bu ön eki atıp kente 'Smyrna' demişlerdir. Kentin adı olasılıkla M.Ö. 300 ile M.Ö. 1800 yılları arasında Smurnu olarak anılıyordu.